Giáo viên có thể dùng AI để gợi ý hoạt động, tạo ví dụ hoặc hỗ trợ nhận xét. Tuy nhiên, nhiệm vụ đưa cho học sinh và quyết định đánh giá vẫn cần được người dạy kiểm tra. Em có quyền biết mình đang được yêu cầu làm gì và kết quả được chấm theo tiêu chí nào.
Công cụ gợi ý không tự hiểu đầy đủ lớp học
AI có thể tạo một đề nghe hợp lí nhưng chưa đúng nội dung đã học, dùng thuật ngữ quá khó hoặc có đáp án gây tranh luận. Vì vậy, giáo viên cần xem lại mục tiêu, mức độ phù hợp và cách giải trước khi sử dụng. Giảng viên cũng cần làm việc này với ngữ liệu, ví dụ và nhiệm vụ ở bậc đại học.
Khung năng lực AI dành cho giáo viên của UNESCO bao gồm sư phạm, đạo đức và phát triển chuyên môn [1]. Điều đó cho thấy năng lực dùng AI của người dạy rộng hơn việc tạo tài liệu nhanh.
Phản hồi cần giúp học sinh sửa được bài
Tình huống minh họa: AI nhận xét đoạn văn thiếu chiều sâu. Giáo viên kiểm tra và chuyển thành góp ý cụ thể: nhận định đã có nhưng chưa đưa dẫn chứng để giải thích. Với góp ý sau, học sinh biết việc cần làm tiếp, thay vì phải đoán một lời nhận xét chung.
Tôi đề xuất AI hỗ trợ tạo bản nhận xét ban đầu trong những nhiệm vụ phù hợp, còn giáo viên xem lại những nội dung quyết định điểm và hướng học. Cần có cách kiểm tra trường hợp công cụ đánh giá sai, nhất là khi bài có cách trả lời khác mẫu nhưng hợp lí.
Điểm số cần có người chịu trách nhiệm
Department for Education ở Anh nhấn mạnh phán đoán chuyên môn và trách nhiệm của người tạo tài liệu khi dùng AI [2]. Vận dụng vào chấm bài, không nên coi việc máy đã cho điểm là đủ để khép lại trao đổi. Học sinh cần được giải thích tiêu chí và có cơ hội hỏi lại chỗ chưa rõ.
Người dạy cũng cần bảo vệ thông tin trong bài làm, chọn môi trường công cụ phù hợp và tuân theo quy định của cơ sở giáo dục. Việc dùng AI có thể được nói rõ bằng ngôn ngữ dễ hiểu, như hỗ trợ phát hiện lỗi rồi giáo viên kiểm tra. Khi người dạy làm mẫu cách kiểm chứng và chịu trách nhiệm, học sinh có thêm một ví dụ thực tế về sử dụng AI để hỗ trợ công việc học tập.
Tài liệu tham khảo
[1] UNESCO (2024). AI competency framework for teachers. Nguồn
[2] Department for Education Anh (không ghi năm cố định). Generative artificial intelligence AI in education. Nguồn